• darkblurbg
  • darkblurbg
  • darkblurbg

INTERVIEW MET DAAN HOFMAN

VERHALEN VERTELLEN MET MUZIEK - Op dinsdag 19 mei werden de winnaars van de Buma Music in Motion Awards bekendgemaakt. Dat gebeurde stapsgewijs via de Facebookpagina van Buma Music in Motion. Door de coronacrisis was een feestelijke prijsuitreiking niet mogelijk. Om 13.00 uur was de categorie New Talents aan de beurt. Winnaar van deze aanmoedigingsprijs was Daan Hofman die een nieuwe score had geschreven voor de korte film Danny and the Wild Bunch. De bekendmaking van de prijs overweldigde hem. Met Score sprak hij onlangs over het belang van de prijs, zijn prille jaren als filmcomponist en toekomstige projecten.

Daan Hofman stuurde zijn score voor Danny and the Wild Bunch, een korte film uit 2014 met een oorspronkelijke score van Brooks Ball, in eerste instantie in voor deelname aan de 8th International Film Music Competition van het Zürich Film Festival dat in september verleden jaar plaatsvond. Helaas bereikte zijn score de shortlist niet. Maar niet getreurd, nadat hij de muziek voor de Buma Awards had ingediend resulteerde dit uiteindelijk in de prijs voor nieuw talent. Hoe verging het je die 19de mei? ‛Ik was behoorlijk zenuwachtig. Ik heb vaker aan competities meegedaan, ook als singer-songwriter, maar ik voelde dat dit een belangrijke prijs is. Ik wist dat de uitslag om 13.00 uur wereldkundig gemaakt zou worden en dat er dan op de website een filmpje geplaatst zou worden. Ik moest om half een mijn zoontje van school ophalen en ik was echt zo zenuwachtig dat ik gewoon een half uur met hem en zijn broertje ben gaan fietsen en niet thuis ging zitten wachten. Toen ik precies om één uur thuiskwam, ben ik naar boven gerend, en zag ik inderdaad dat het filmpje gepost was. Maar toen moest ik nog wachten, want eerst waren er de genomineerden en daarna zag ik dat ik de winnaar was. Ik was heel erg blij, het was echt een enorme opsteker. De jury liegt er ook niet om, want dat zijn allemaal mensen die ik bewonder. Ondertussen werd beneden het huis al afgebroken. Heel bizar, maar: papa is heel blij!’ Een dag later was Hofman weer in zijn studio: ‛Hier had ik even tijd om het er met iedereen te vieren. Ik zit hier in deze studio met enkele sounddesigners voor film, die konden lekker meeleven, want die zitten ook in dat wereldje.’

Hofman had nog twee andere scores ingestuurd voor deelname: Screwed, een korte film van Tim Schijf en De schrijver, de moordenaar & zijn vrouw van Twan Huys, een documentaire over schrijver Tim Krabbé en moordenaar Ferdi E. Dat klinkt nogal ambitieus en vastberaden. ‛Mensen die mij goed kennen weten dat het mijn wens is om filmmuziek te maken en dat ik twee jaar geleden besloten heb dat dit mijn main focus wordt. Ik steek daar heel veel tijd en energie in. Het is ook een tweede carrière voor mij, nadat ik eerst als singer-songwriter actief ben geweest. Ik heb veel voor theater gecomponeerd, maar echt specifiek voor film vind ik altijd nog wel spannend. Van vrienden kreeg ik te horen dat ze de prijs verdiend vinden. Je zit op de goede weg, zeiden ze.’

Zoals gezegd werd de winnende score in september 2019 ingestuurd voor deelname aan een wedstrijd die onderdeel is van het Zürich Film Festival. ‛Daar doen mensen uit de hele wereld aan mee. Uiteindelijk worden vijf scores geselecteerd en de winnende score wordt live uitgevoerd door een orkest. Als je meedoet, krijg je allerlei specificaties: hoe het orkest eruitziet, waar je precies voor schrijft, en het is ook de bedoeling dat je een score inlevert met alles erop en eraan. Ik ben heel erg bezig met orkestratie en deze wedstrijd heb ik dan ook aangepakt als een middel om eens goed daarin te duiken. Het schrijven voor orkest is niet mijn grootste ambitie, maar ik vond het erg leuk om het een keer te proberen.’ Voor deze competitie wordt de originele score van de film afgehaald waarna de componist de film toegestuurd krijgt enkel met geluid en sounddesign maar dus zonder muziek. Heb je nog naar de originele, orkestrale score geluisterd? ‛Ja, ik heb één keer het origineel met die oorspronkelijke muziek bekeken om te horen hoe ze het hebben opgebouwd: wat zijn de hit points, dus de momenten waar de muziek naartoe werkt en welke keuze hebben ze gemaakt? Na die ene keer ben ik zelf aan de slag gegaan.’ Hoe belangrijk is deze prijs voor jou? ‛Voor mij persoonlijk is het natuurlijk heel fijn om eventjes die spotlight te krijgen van: hey, deze jongen is leuk bezig! Want je ziet toch dat de componisten die vorig jaar gewonnen hebben allemaal hele leuke dingen doen. Dus ik denk dat het zeker een opsteker is, wat je vervolgens natuurlijk allemaal moet waarmaken.’

Singer-songwriter

Voordat Daan Hofman twee jaar geleden de steven wendde richting de filmmuziek, had hij al een carrière als singer-songwriter achter de rug. Welke opleiding ging daaraan vooraf? ‛Ik heb een theateropleiding gevolgd en daar merkte ik dat ik naar de muziek toe trok, dus ik was altijd de jongen die met de piano de scènes aan het begeleiden was. Ook schreef ik liedjes en mijn eerste drang ging ernaar uit om daarmee op te treden. Na die opleiding ben ik albums gaan maken (Fakkel van suiker (2008) en Frederic en de katoenvelden (2013)) en heb ik getoerd met een eigen band.’ Hofman wilde zich echter muzikaal verdiepen en rond zijn 25ste ging hij naar het Conservatorium van Amsterdam. ‛Ik wilde muziek studeren en het maakte mij niet eens zoveel uit welk genre. Mij leek jazz een goede keuze omdat dat in mijn beleving tussen popmuziek en klassieke muziek in zat. Ik had al heel veel zelf uitgezocht op mijn eigen gevoel, maar deze opleiding was toch echt geweldig. Ik heb heel veel vakken gevolgd, ook ben ik bij de klassieke afdeling naar binnen gestapt met de vraag: mag ik deze orkestratielessen volgen of mag ik harmonieleer volgen? Dat was een ware snoepdoos.’ Hoe kwam je bij filmmuziek terecht? ‛Ze hadden ook een bachelor van een jaar, getiteld Composing for Film van Jurre Haanstra. Die heb ik toen gedaan, waarna mij echt duidelijk werd: hier wil ik mij meer op gaan richten. Na het conservatorium ben ik toen weer voor theater dingen gaan doen (onder meer tgEcho en Amsterdamse Bostheater), dus veel meer naar de verhalende kant. Ik heb ook nog een liedjesplaat gemaakt, ook met een voorstelling erbij waarin ik dan een verhaal vertelde.’

Ging de omslag van singer-songwriter naar componist voor film geleidelijk? ‛Ja, maar ik heb wel op gegeven moment een knoop doorgehakt. Ik vind het heel leuk om mijn eigen liedjes te maken en voor het theater te werken. Je leert veel als je verschillende dingen doet, maar het is ook goed om een main focus te hebben, want het nadeel van alles een beetje doen is dat je op al die gebieden niet echt vooruitkomt.’ Wat trekt je aan in filmmuziek? ‛Hier komt voor mij alles samen wat ik mooi vind: het verhalen vertellen met muziek. Toen ik songwriter was vlogen mijn liedjes in muzikaal opzicht altijd alle kanten op, want ik was niet bezig met welk genre ik aan het bedienen was. Nee, ik was altijd bezig met welk verhaal ik aan het bedienen was, en daardoor vonden ze me altijd moeilijk te plaatsen. Daarnaast houd ik van veel verschillende stijlen wat ik zelf als probleem ervoer, terwijl dat in filmmuziek juist een pre is. Mensen vinden het fantastisch dat je kleurenpalet zo groot is, dus dat was echt thuiskomen voor mij. En die theaterachtergrond komt ook helemaal op zijn plek, omdat je snapt waar de dramaturgie over gaat: je snapt wat de bedoeling is van een scène, wanneer je als componist teveel bent, wat je kunt toevoegen. Dat hele gesprek of gevecht met de regisseur hoef ik niet te leveren omdat ik snap hoe hij denkt.’

 

De schrijver, de moordenaar & zijn vrouw is de eerste lange film waarvoor Hofman de muziek schreef. De documentaire werd vorig jaar door BNNVARA op televisie vertoond en voert schrijver Tim Krabbé op die een boek schreef over Ferdi E., de moordenaar van Gerrit Jan Heijn, met wie hij op zijn zachtst gezegd een opmerkelijke band had net als met diens vrouw. Hoe heb je dit project aangepakt? ‛Die score moest een dienende functie hebben, het moest niet teveel melodie hebben en niet teveel aanwezig zijn. Dus overwoog ik: ze willen sfeermuziek, wat nu ook een beetje de trend is. Toen ben ik schetsen gaan maken en die werden meteen goedgekeurd. De toon hadden we zo al heel snel te pakken. Echter, toen gingen zij editen, tot een week vóór de uitzending waren ze ermee bezig. En dus moest ik die schetsen steeds weer bijschaven en had ik niet echt tijd om dramaturgisch bezig te zijn. Het was meer zoeken: waar kan de muziek de sfeer nog versterken?’ Er wordt in de film heel wat gepraat in de vorm van talloze interviews waaronder geen muziek kwam. De vele archiefbeelden uit de jaren ’80, toen de moordzaak de vaderlandse media beheerste, brachten Hofman op het idee om eighties synths sound te combineren met een strijkkwartet. Voorts kon hij het enigmatische karakter van de moordenaar in de score verwerken. ‛Ferdi E. had een fascinerende manier van praten. Het was een fijngevoelige man, je zou je kunnen voorstellen dat hij vlinders verzamelde. Het was een delicaat iemand met een extreem oog voor detail en tegelijk had hij een moord gepleegd. Ik vond dat dat in ieder geval in de muziek hoorde te zitten. Er mocht wel een beetje suspense in voorkomen, zelfs met een harp en een celesta, om aan dat delicate tegemoet te komen.’

Dit was Hofmans eerste lange filmklus. ‛Jazeker, dit was voor mij een marathon, waarbij ik een heel grote boog diende te maken, en dan kom je inderdaad in de buurt van het dramaturgische nadenken. Bij een korte film hoort een korte spanningsboog, dan ben je vooral bezig de juiste toon te vinden voor een scène. Bij een langere film ben je bezig met al die juiste tonen bij de juiste scènes en daarnaast met de vraag: hoe werkt het als een geheel, als één boog. Dat was nog een niveau hoger, want je kunt muziek voor een hele mooie scène halverwege de film hebben, maar het kan ook zijn dat die daar toch niet op zijn plek valt en daardoor binnen de spanningsboog van de film niet werkt.’ Hofman kreeg van Twan Huys veel vrijheid omdat de laatste vooral bezig was met zijn interviews en als regisseur nog nooit met een componist had gewerkt. ‛Hij zei: jij gaat over de muziek, wat enerzijds natuurlijk hartstikke leuk was, want ik was totaal vrij. Anderzijds was dat een hele grote verantwoordelijkheid. Meestal heb je een regisseur of een muziekeditor die jou context geeft, maar nu moest ik proberen enerzijds als componist te denken die heel graag alles muzikaal omlijst, en tegelijkertijd als een regisseur die zich steeds afvraagt: werkt het?’

Instrumenten

Opvallend in deze documentaire maar nog meer bij de korte films Rood van binnen (2018) en Van tafel (2019) was een uitgekiende instrumentkeuze. ‛Ja, ik kom er nu achter dat mijn eerste gedachte is: welke instrumenten ga ik gebruiken? Welk klankpalet kan die wereld het beste vertegenwoordigen? Dan probeer ik het op zo’n manier te gebruiken dat het een soort twist krijgt, dat het de illustratie een beetje overstijgt. En dan kan het dus inderdaad de harp zijn bij een documentaire over een moordenaar. Mijn grote voorbeeld daarin is Alexandre Desplat vanwege zijn opmerkelijke instrumentaties. Elke film klinkt anders en bij elke film begrijp ik volledig waarom hij die keuzes heeft gemaakt. Die zijn altijd gerelateerd aan de wereld waarvoor hij schrijft. Ik vind dat zo’n verrijking, want daardoor klinken die scores altijd net ietsje anders dan de rest. Mensen zijn er heel gevoelig voor hoe dingen klinken en hoe het opgenomen en geproduceerd is. Instrumentatie en sound zijn erg belangrijk aspecten in het componeren voor film.’

Momenteel volgt Hofman een opleiding in Engeland. Dat gebeurt allemaal thuis achter de laptop, want het betreft een online-opleiding wat in deze coronatijden natuurlijk van pas komt. ‛Sinds ik mijn eigen studio heb gebouwd en ik daardoor ook in aanraking ben gekomen met muziektechnologie wilde ik me daar meer in gaan verdiepen. Je hebt in Engeland hele goede online-opleidingen die zijn gespecialiseerd in elektronische muziek, dus daar heb ik drie maanden een cursus gevolgd. En toen ik een jaar geleden steeds meer films begon te doen en ik echt de smaak te pakken kreeg, heb ik toelating gedaan voor een master aan de Universiteit van Chichester. Vanuit de hele wereld kun je er studeren en daar ben ik in september begonnen als masterstudent. Het gaat alleen maar over filmmuziek, het is een ware hemel! Hier komen allemaal mensen die daar helemaal geobsedeerd van zijn en het gaat veel verder dan alleen maar een muziekje maken bij een filmpje. Het gaat van de technische kant tot aan het analyseren van obscure arthousefilms, maar ook om een hele avond een lezing volgen over de muziektrilogie van Batman. Het hele spectrum wordt belicht, het is een soort snelkookpan qua leren. Daar zit ik nog een jaar.’ Niet alleen de studenten komen van overal, ook de docenten: ‛De ene keer krijg je een orkestratieles van iemand uit Los Angeles en dan weer een les dirigeren van iemand uit Canada.’

                                                                                     Daan Hofman in zijn studio.

Naast de opleiding is Hofman betrokken bij enkele kleine projecten. ‛Ik wil wel een beetje actief blijven in de praktijk. Ik doe nu de afstudeerfilm Nestvlinder van Martine van der Kolk, studente van de Willem de Kooning Academie in Rotterdam en in het najaar nog een korte film met Stefan de Walle, met als titel Er komt een man bij de bakker.’ Verder is er nog de korte animatiefilm Het zoemt van Bart Karpe die naar verwachting komende zomer in roulatie gaat. ‛Hij wilde zijn film graag maken óp de muziek en had dus alleen een storyboard van tien minuten voor mij waarmee ik aan het werk ging. Toen de eerste versie af was, is hij acteurs en dansers gaan filmen die weer op mijn muziek speelden en dansten. Deze beelden is hij vervolgens gaan animeren, frame voor frame, met de hand. Met deze beelden werk ik nu de orkestratie verder uit; zo proberen we een mooie symbiose tussen beeld en muziek te krijgen.’ Tot slot bereikte Hofman onlangs een opdracht uit het buitenland. Voor de Engelse documentaire Who Is James Payton? van Oliver Guy-Watkins over het harde leven van een B-acteur gaat hij een pianoscore schrijven: ‛De soundtrack moet een reis maken van ragtime à la Scott Joplin naar Schubertachtige melancholie.’

Je hebt je eerste lange film gedaan, daarnaast volg je nu een opleiding die je volgend jaar hoopt te voltooien en recent heb je een Buma Award gewonnen. Heb je de indruk dat je klaar bent voor het grote werk? ‛Ja, al heb ik dat gevoel nooit helemaal. Vorige week werd ik gebeld door een jongeman die stage wilde lopen bij mij. Ik heb hem eerlijk gezegd: je bent van harte welkom en het lijkt me hartstikke leuk, maar laten we dan wel op gelijke voet werken, want ik heb wel een hele hoop ervaring, maar om nou te zeggen dat ik je nu al de kneepjes van het vak aan ga leren ….. Volgens mij is het een beetje aan de vroege kant om nu al een stagiaire te hebben.’

Paul Stevelmans