• darkblurbg
  • darkblurbg
  • darkblurbg

DANIËL LOHUES - INTERVIEW

De populaire Drentse zanger en componist Daniël Lohues heeft voor Alberta, de nieuwe film van Eddy Terstall, de muziek geschreven. Met Score sprak hij onlangs over deze vrij nieuwe ervaring.

VAN IMPROVISATIE NAAR FILMSCORE

Daniël Lohues over zijn muziek voor Alberta

Als zanger en liedjesschrijver heeft Daniël Lohues al meer dan twee decennia zijn sporen ruimschoots verdiend. Met zijn band Skik en nadien als soloartiest heeft hij het ene succes aan het andere geregen. Maar de Drentse singer-songwriter bewandelt sinds enkele jaren ook andere wegen zoals het schrijven van muziek voor film. Na een eerste score voor De goede dood (2012) schreef Lohues voor Alberta, de nieuwe film van Eddy Terstall en coregisseur Erik Wünsch, een score die prima past bij de onmetelijke ruimte van de Canadese provincie Alberta. De film gaat deze week in roulatie.

Eddy Terstall heeft in het verleden regelmatig artiesten uit de popwereld gevraagd om voor zijn films de muziek te schrijven, getuige bekende namen als Paul de Munnik (Simon, 2004), Spinvis (Vox Populi, 2008) en Benjamin Herman (Deal, 2012). Zijn nieuwe film Alberta, die hij samen met zijn scenarist Erik Wünsch regisseerde, speelt grotendeels in deze Canadese provincie en verhaalt over een Nederlandse zakenman die in een midlifecrisis belandt tijdens een bezoek aan Canada. Hoe Daniël Lohues (Emmen, 1971) bij deze film betrokken is geraakt, wil hij graag vertellen: ‛Ik kom mijn hele leven in Alberta, als zesjarig jongetje al. Een oom van mij is er in de jaren ’50 naartoe geëmigreerd. En zodoende stond ik als kleine jongen al op een prairie te kijken naar de Rocky Mountains, ik kom er elk jaar. Het grappige was dat ik vorig jaar in Denver, aan de Amerikaanse kant van de Rockies, in een hotel uitkeek op dezelfde Rockies. Toen zag ik op Twitter dat Eddy Terstall ook in de Rockies zat, maar dan in Canada. Ik kende hem alleen maar van Twitter en stuurde hem een tweetje: Hey Eddy, ik zit precies aan de andere kant van dezelfde bergen. Hij zei: ik ben hier een film aan het opnemen. Ik: te gek man. En zo kwam er een contact tussen ons met uiteindelijk de vraag of ik misschien de muziek wilde maken voor zijn film. Dat was koren op mijn molen, want ik ken dat gebied heel goed. Ik heb er ooit eens vier pianostukken gemaakt, geïnspireerd door die prairie en de bergen die je daar aan de horizon ziet en dus zat ik er al in.՚

Orgel

Geheel nieuw was deze muzikale discipline niet voor de Drentse zanger die de afgelopen tien jaar veel succes oogstte met cd’s als Hout moet (2011), Ericana (2013), D (2014) en de vier Allennig albums (2006-2010). Zijn debuut als filmcomponist maakte hij in 2012 voor de film De goede dood van Wannie de Wijn. Dit door De Wijn zelf geschreven drama over een man op middelbare leeftijd die kiest voor euthanasie voorzag Lohues van een passend lied – Proaten doen we later wel – dat over de eindtitels is te horen en enkele strijkkwartetten. Wat spreekt Lohues zo aan in het componeren voor film? ‛De afgelopen vijfentwintig jaar is popmuziek maken mijn voornaamste bezigheid geweest, maar van huis uit ben ik opgegroeid als organist in de katholieke kerk. Als de kerk ter communie ging, dan werd er niet gezongen, maar was het zaak dat je ging improviseren op het orgel. Mijn vader deed dat altijd en hij liet mij dat als kleine jongen ook af en toe doen. Dat improviseren zonder noten en dan af en toe naar beneden kijken of iedereen al naar de communie was geweest ging mij goed af. Hier ligt de kiem van iets wat ik nog steeds heel veel doe als ik ’s morgens begin met piano spelen: dan ga ik improviseren. Waar vaak ook weer liedjes uitkomen, maar daarnaast is het voor mij altijd een droom geweest om instrumentale muziek te maken. Die Allennig-serie die ik gemaakt heb, dat zijn vier albums waar ik in mijn eentje liedjes speelde op de piano en de gitaar, maar daar staan ook een paar instrumentale nummers op.՚

Saskia Bonarius en Wilbert Gieske in De goede dood.

Toen de vraag kwam of Lohues De goede dood wilde voorzien van muziek zat hij zelf net in een periode waarin een goede vriend van hem hetzelfde overkwam wat in de film gebeurt. ‛Ik zat daar heel erg in en toen ben ik improvisaties gaan opnemen en daaruit heb ik themaatjes gehaald die vanzelf steeds terugkwamen en die heb ik omgezet voor strijkkwartet. Die muziekjes zijn enkele thema’s geworden in de film.՚ Wat was nieuw aan het componeren voor film voor iemand die graag en veel improviseert? ‛Dat je precies op de seconde of zelfs op de milliseconde dingen moet schrijven. Dat vind ik heel leuk om te doen, juist omdat ik in mijn eigen werk de complete vrijheid heb: dit is een song en die moet zus en zo lang zijn, maar voor de rest kan ik doen wat ik wil. Maar ik maak ook graag toegepaste muziek, oftewel muziek voor een speciaal doel. En dan inderdaad ook muziek voor zo’n filmscène: zus en zo lang moet hij zijn, daarnaast moet ik rekening houden met dingen als een toonsoort. Dat vind ik een geweldige uitdaging om zo te werken. Het is alweer een tijd geleden, maar die thema’s kan ik zo wel weer voor de geest halen. Ik weet nog dat ik het geweldig vond toen het af was en ik het terug hoorde.՚

Alberta is Lohues’ tweede filmscore. Hoe heeft hij dit project aangepakt? ‛De film was ruw gemonteerd en toen ben ik op de laptop en op de vleugel tijdens het kijken gaan spelen. Die improvisaties heb ik opgenomen en daar kwamen een paar aardige, lange melodieën uit voort. Ik vind nog altijd de Nederlandse filmmuziek van de seventies geweldig, dat is toch wel iets heel eigens: Rogier van Otterloo en anderen. Toen dacht ik: dat zou ik ook graag doen, echt mooie melodieën schrijven. Daar heb ik ook hard mijn best op gedaan om dat te maken.՚

Bach

Waar komt die interesse voor filmmuziek vandaan? ‛De grote namen uit de Amerikaanse filmmuziek ken ik wel, maar ik ben opgevoed met klassieke muziek. Bij ons thuis was helemaal geen popmuziek te vinden, er was alleen maar klassieke muziek. Mijn vader draait nog steeds alleen maar barok: Bach, Telemann en nog ouder werk. Ik heb op mijn orgellessen als kind heel veel muziek gespeeld: renaissance, barok, muziek van Händel, noem maar op. Mijn moeder draaide veel Beethoven, en natuurlijk alle grote bekende klassieke werken. En altijd was er muziek van Bach, met name de orgelmuziek, die heb ik heel hoog zitten. Dus daar komt mijn interesse in instrumentale muziek ook vandaan.՚

Twee Canadian Mounties in Alberta.

Bestaat de score voor Alberta uit geheel nieuwe muziek of heeft Lohues ook gebruikgemaakt van bestaande stukken? ‛De score is op zich helemaal nieuw. Een bestaand werk is Alberta, een liedje dat we allemaal kennen van Eric Clapton die het speelde tijdens een akoestisch optreden bij MTV. Dat liedje heb ik opgenomen met Alexander Wolff die geweldig Amerikaans bleek te kunnen zingen. Alberta heb ik voor gitaar gearrangeerd als was ik een folkspeler uit de jaren dertig in Amerika, het is een beetje in de stijl van Robert Johnson. Alexander en ik hebben dat live opgenomen, en dat is een bijzondere opname geworden. Dus dat is het bestaande wat erin zit. Op het eind heb je nog een kerstliedje, dat is een Amerikaanse opname. Maar voor de rest heb ik alles zelf gedaan. Ik heb voor Alberta niet echt op de seconde dingen gemaakt. Het meeste is sfeermuziek en op verzoek van Eddy heb ik stukken aangeleverd die hij onder de beelden wilde zetten. Uiteindelijk hebben Eddy, Erik en ik samen muziek in de film geplaatst.՚ Belangrijk bij het componeren was het landschap: de bergen, de bomen, de rivier, maar net zo goed de persoonlijke relatie tussen de hoofdfiguren. ‛Een mix van allerlei gevoelens waar de film bol van staat,՚ aldus Lohues.

Samenwerking

Hoe verliep de samenwerking met Eddy Terstall? ‛Heel goed. Het boterde prima tussen ons en we zijn er echt vrienden door geworden. We zitten ook op dezelfde golflengte, denk ik: ik met de muziek en hij met zijn film. Ook hebben we veel gelachen tijdens het samenwerken. Eddy is heel vrij en daardoor kon ik ook zeggen: nou, hier is muziek, kijk maar hoe jij het gebruikt, want het is jouw film. Voor mijn eigen plaat is er bijna niemand die ik toelaat in het creatieve proces, omdat ik altijd precies wil maken wat diep uit mij komt. Maar in het geval van toegepaste kunst wil ik graag weten: hoe zie je dat, wat zoek je? En dan wil ik dat graag maken. En inderdaad heeft Eddy een paar keer aangegeven: maak maar wat, een beetje dit en een beetje dat, en ik ben gewoon aan de gang gegaan. Ik heb een paar keer iets laten horen, ook aan Erik. En dan zeiden ze: dit is de goede weg, zo moet het worden. Vervolgens ben ik allemaal dingetjes gaan maken zonder dat Eddy steeds zei: ik zoek per se heel erg dit. Maar die song Alberta moest er natuurlijk wel in.՚

Als toeschouwer zou je bij een film als Alberta plaatselijke muziek verwachten, zeg maar een Canadese variant van Americana met in de hoofdrollen de traditionele akoestische gitaar, banjo, mandoline, mondharmonica en slidegitaren. Lohues over dit traditioneel folky geluid: ‛Ik heb expres bijvoorbeeld bij de hoofdmelodie een versie gemaakt waar mandolines folky beginnen en die melodie wordt daarna ook gespeeld door de banjo, de mondharmonica en de gitaar; een beetje door elkaar dus. Dat heb ik van Pet Sounds van The Beach Boys afgekeken. Brian Wilson deed dat heel veel: een melodie unisono door verschillende instrumenten laten spelen, waardoor je een heel geluid krijgt.՚ De muziekopnamen vonden plaats in Studio Het Gemengd Bedrijf in Limmen, Noord-Holland. ‛Frans Hendriks heeft daar een prachtige studio gebouwd in zijn grote stolpboerderij. Frans is een legende in de opnamewereld van Nederlandse pop en rock. Ik ken hem al jaren. Kijk, ik ben veel bezig met historische instrumenten: oude gitaren en dat soort dingen. Frans is daar op zijn vlak ook mee bezig met, zoals ze dat noemen, vintage geluiden. Dat is altijd een hele fijne samenwerking met hem, zonder de stress van een enorme studio. Het gebeurt allemaal in zijn boerderij en tegelijkertijd is dit de meest professionele studio die ik ooit gezien heb.՚

Kunnen we in de toekomst meer scores van Daniël Lohues verwachten? ‛Ja. Ik kreeg onlangs alweer een mailtje van iemand die muziek wil voor een tv-film. Ik hoop dat ik dit nog veel vaker kan doen, want het is echt fantastisch. Ik heb zoveel ideeën voor muziek die geen popmuziek is. Er zit een heleboel in het vat, dus kom maar op.՚ Met name de fraaie strijkpartijen uit De goede dood smaken naar meer. ‛Dat wil ik vaker doen. Laatst nog bij de opening van het Atlas Theater in Emmen mocht ik met het Noord Nederlands Orkest iets doen en toen heb ik een van die instrumentale pianostukken die ik gemaakt heb voor de cd Allennig om laten zetten voor een groot orkest. Dat smaakt naar meer. Ik ga dat meer doen.՚ Lohues overweegt de muziek van Alberta op Spotify te zetten. Zijn nieuwe cd Moi is net uit en tot en met de maand juli toert hij door Nederland. En verder is er voor de liefhebbers natuurlijk zijn wekelijkse column in het Dagblad van het Noorden.

PS

foto's van Daniël Lohues zijn gemaakt door Reyer Boxem